Onderwijspedagogische visies

Wat vinden docenten in het beroepsonderwijs in onderwijspedagogische zin de moeite van het onderwijzen waard? Deze vraag staat centraal in de publicatie Onderwijspedagogische visies van mbo-docenten.

Het gaat daarbij niet zozeer om vragen als wat er precies in het curriculum vastgelegd moet worden, wat er wel en niet in de kwalificatiedossiers moet worden opgenomen en hoe proeven van bekwaamheid vormgegeven moeten worden. Veeleer gaat het om onderwijspedagogische kwesties als ‘waartoe dient mijn onderwijs?’, ‘hoe kijk ik eigenlijk naar mijn studenten?’, ‘wat vind ik in onderwijssituaties ten diepste in het belang van mijn studenten en waarom eigenlijk?’.
Visievorming

De publicatie is primair geschreven voor onderwijsonderzoekers, lerarenopleiders en onderzoekende docenten. De auteurs hopen vurig dat de inzichten uit deze studie een ingang kunnen vinden in curricula voor het opleiden van leraren in het mbo, voeding kunnen geven aan onderwijs pedagogische visievorming binnen mbo-instellingen en/of onderdeel kunnen vormen van professionaliseringsarrangementen voor docenten en docententeams.

Onderwijspedagogische visies van mbo-docenten

Een beschrijving van onderwijspedagogische visies:

  1. Pragmatisch-realistische visie: deze onderwijspedagogische visie geeft uitdrukking aan een pragmatischrealistische oriëntatie ten aanzien van het belang van studenten, in de zin dat studenten worden beschouwd als onervaren doeners. Redenerend vanuit dit perspectief worden studenten vooral gemotiveerd
    door de beroepsgerichte vakken. Vanuit deze visie is het van belang dat studenten competenties verwerven die direct in de beroepspraktijk inzetbaar zijn. De leeromgeving waarin studenten verkeren, wordt voornamelijk als een oefenplaats voor de beroepspraktijk gezien. Docenten fungeren in hun doen en laten als rolmodel voor het betreffende beroep: ze leven de beroepspraktijk voor. Het doel dat nagestreefd wordt, is studenten voor te bereiden op de bestaande beroepspraktijk.
  2. Kritisch-reflectieve visie: deze onderwijspedagogische visie geeft uitdrukking aan een kritischreflectieve oriëntatie ten aanzien van het belang van studenten, in de zin dat studenten begrepen moeten worden als kritische en creatieve professionals. Vanuit deze visie zouden studenten zich vooral in een leeromgeving moeten bevinden die voorbeeld stellend is voor de bestaande praktijk. Uitgaande van dit perspectief, moeten studenten uitgedaagd worden om op een onderzoeksmatige wijze te kijken naar hun eigen handelen en dat van anderen. Docenten vervullen de rol van kritisch klankbord met als doel de leervragen en ervaringen van studenten onderwerp van discussie te maken. Uiteindelijk zouden studenten in staat moeten zijn de huidige beroepspraktijk niet als vanzelfsprekend te accepteren, maar als een voor verbetering vatbare praktijk.
  3. Beroepscollectieve visie: deze onderwijspedagogische visie geeft uitdrukking aan een beroepscollectieve oriëntatie ten aanzien van het belang van studenten, in de zin dat studenten gepercipieerd worden als representanten van de beroepsgroep als geheel. Vanuit dit perspectief vervult de opleiding de functie van toegangspoort naar verschillende professionele werkvelden. In lijn met deze visie zouden de bekwaamheden van de studenten moeten aansluiten bij ontwikkelingen die een beroepssectorbrede en beroepssectoroverstijgende relevantie hebben. Docenten zien het als hun opdracht studenten te begeleiden bij de verdere ontwikkeling van hun ontluikende beroepsidentiteit. Binnen deze onderwijspedagogische visie is het doel van onderwijs om studenten in de gelegenheid te stellen in te groeien in het beroepscollectief.
  4. Persoonsvormende visie: deze onderwijspedagogische visie geeft uitdrukking aan een persoonsvormende oriëntatie ten aanzien van het belang van studenten, in de zin dat studenten gezien worden als jonge adolescenten die zoekende zijn naar hun plaats in de wereld. Volgens deze visie fungeert de leeromgeving als een sociale en veilige oefenplaats afgebakend van de buitenwereld, gericht op zelfontplooiing van studenten. Studenten zouden met name intrapersoonlijke vaardigheden moeten ontwikkelen die hen helpen keuzes te maken die hun persoonlijke welzijn bevorderen. Vanuit deze onderwijspedagogische visie is het gedrag van docenten vooral gericht op het coachen van studenten bij keuzes die richting geven aanhun leven. Het doel van onderwijs is studenten te helpen gelukkige en zelfverantwoordelijke volwassenen te worden.
  5. Functioneel-maatschappelijke visie: deze onderwijspedagogische visie geeft uitdrukking aan een functioneelmaatschappelijke visie ten aanzien van het belang van studenten, in de zin dat studenten gezien worden als actieve studenten aan het maatschappelijke verkeer. Volgens deze visie zou de leeromgeving aangrijpingspunten moeten bieden die studenten helpen zich te oriënteren op het maatschappelijke leven. Studenten zouden met 40 name capaciteiten moeten ontwikkelen die hen in staat stellen hun weg te vinden naar gemeentelijke instellingen en maatschappelijke organisaties. De docent richt zijn begeleidingsgedrag op het betekenisvol maken van leerinhouden voor het maatschappelijke leven. Het doel van onderwijs is
    dat studenten succesvol zijn en hun plek vinden in de samenleving als geheel.
  6. Formeel-diplomerende visie: deze onderwijspedagogische visie geeft uitdrukking aan een functioneelmaatschappelijke visie ten aanzien van het belang van studenten. In die zin dat studenten worden beschouwd in termen van hun leerprestaties zoals die in het formele curriculum beoogd worden. De opleidingsinstelling wordt gezien als een plaats waar studenten ‘voorgesorteerd’ worden voor de juiste opleidingsrichting en het juiste opleidingsniveau. Studenten moeten zich vooral de leerinhouden eigen maken die in het formele curriculum voorgeschreven worden. De docent richt zijn inspanningen op het adequaat voorbereiden van studenten op formatieve en summatieve beoordelingssituaties. Het uiteindelijke doel van onderwijs is dat studenten gediplomeerd hun opleiding verlaten en toegang hebben tot mogelijke vervolgopleidingen.
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s